Hoofdstuk 9. De andere Dewulfs van Hooglede, Gits en Kortemark

Verschillende stambomen op het internet geven Joos Dewulf een vader en grootvader te Hooglede: Jan, zoon van Joris Dewulf en Antonia Van Hoorne. Hoofdstuk 1 toont dat dat niet kan kloppen. Om dat uit te zoeken werden de registers van Hooglede bladzijde per bladzijde gelezen van 1617 tot 1641, samen met de ondertrouwen en begrafenissen tot 1643, en werd elke Dewulf erin genoteerd: 81 vermeldingen in totaal. Ze bleken te horen bij minstens acht huishoudens, die op enkele kilometers van elkaar woonden te Hooglede, Gits en Kortemark. Dit hoofdstuk zet ze gezin per gezin op een rij, met een stamboom voor elk, zodat de vele Jans, Jozen en Tannekens uit elkaar gehouden kunnen worden. Niemand van hen is aantoonbaar verwant aan onze Joos. Ze staan hier omdat wie naar zijn vader zoekt hen zal tegenkomen, en omdat het werk geen tweede keer gedaan zou moeten worden.¹

Een woord over het lezen van de akten. De klerken noemden een man naar zijn vader: Jan de Wulf f.s Jooris is Jan, zoon van Joris; f.a betekent dochter. Anna was dezelfde naam als Tanneken, Tanneghijn en Janneken; Joos is Judocus in het Latijn, Joris is Georgius, Pauwels is Paulus. Tussen 1627 en 1631 hield Hooglede twee doopboeken naast elkaar bij, een in het Nederlands en een in het Latijn, zodat sommige dopen twee keer geschreven staan. In de stambomen betekent ° gedoopt, † begraven, x getrouwd; een gestippeld kader is een band of een persoon die niet bewezen is, en groen is onze eigen lijn. Het volledige register van deze families, met het beeld van elke akte, staat in de map network van het project.¹

Joris de Wulf en Antonia Van Hoorne

De best gedocumenteerde van de families begon met Joris de Wulf, die in juni 1619 te Hooglede begraven werd, en zijn vrouw Antonia Van Hoorne, een dochter van Matheus Van Hoorne. In 1622 was ze twee keer meter als Anthonine van Hoorne w[edu]e Joorys de Wulf, de weduwe van Joris.²

Vijf kinderen worden in de registers zoon of dochter van Joris genoemd: Jan, Maria, Joris, Marinus en Antonius. Antonia maakte veel kleinkinderen mee en was meter van verschillende van hen: van Jans zoon in 1623, van een zoon van Marinus en een zoon van Antonius te Gits in 1636, en zeer waarschijnlijk van een zoon van Joris in 1635. Ze werd op 29 september 1646 te Hooglede begraven.²

Maria was meter van twee dochters van haar broer Jan, in 1629 als Maria de Wulf f.a Georgij en in 1630 als Mayken de Wulf f.a Joorys. In augustus 1630 ging ze in ondertrouw met Loonis Hemeryck, en hun kinderen werden van 1634 tot 1648 te Kortemark gedoopt.³

Jan, zoon van Joris, en Margriete van Overschelde

Jan trouwde in augustus 1622 te Hooglede met Margriete van Overschelde en liet er van 1623 tot 1632 kinderen dopen, en waarschijnlijk nog in 1636. Dit is de Jan die de stambomen op het internet de vader van Joos maken; hoofdstuk 1 vertelt waarom hij het niet is. Eén akte van 1638 blijft een raadsel. Het is de doop van een Georgius, zoon van Georgius de Wulf en Margareta van Overschelde: de klerk schreef de vader eerst als Jois, Jan, haalde dat door en schreef Georgij. De vrouw van Jan heette Margareta, maar die van Joris Martina, dus de akte is verward, hoe men ze ook leest.⁴

Joris de jongere en Martina van Overschelde

Joris, de tweede zoon met die naam, trouwde op 24 juni 1632 met een tweede Van Overschelde, Martina, dochter van Joos. Hun kinderen werden van 1633 tot 1641 gedoopt, onder hen een tweeling in februari 1637, Oliverius en Stephanus. Elk van de twee had zijn eigen peter en meter, en de peter van Stephanus was een Stephanus de Wulf. In 1639 was Martina zelf meter als Martinne van Overschelde huusvr. Jooris de Wulf. Een Georges Dewulf werd in november 1647 te Hooglede begraven.⁵

Marinus en Antonius

Nog twee zonen van Joris woonden afwisselend te Hooglede, Gits en Kortemark. Marinus liet in de herfst van 1633 zijn geboden afkondigen te Hooglede en trouwde op 16 oktober te Kortemark met Judoca Heemerickx. Antonius trouwde op 7 oktober 1635 met Catharina De Grijse, door de klerk van Hooglede Cathelinne de Geyse geschreven. In 1636 was hun moeder, Antonia Van Hoorne, te Gits meter van een zoon van elk van hen. Antonius werd in april 1644 te Kortemark begraven.⁶

Een Stephanus of Steven de Wulf verschijnt als peter in 1625 en 1637, en een Stephanus Dewulf werd in mei 1647 te Hooglede begraven. De stambomen op het internet maken van hem nog een zoon van Joris, maar geen enkele tot nu toe gelezen akte noemt zijn vader.⁶

De kinderen van een oudere Jan

Een tweede huishouden kennen we bijna alleen door zijn kinderen, die zoon of dochter van Jan genoemd worden: Charle, Joos, Pauwels, Anna (ook Janneken en Tanneken genoemd), Jan, Wautthier en Passchier. Zij trouwden vanaf het begin van de jaren 1620, dus hun vader was niet de Jan die in 1622 trouwde. Of hij de Jan de Wulf was die in januari 1634 te Hooglede begraven werd, en hoe hij verwant was aan Joris, is niet bekend. Eén doop van augustus 1635 noemt drie van deze kinderen samen: de moeder, Tanneken de Wulf f.a Jans, haar broer Jan de Wulf f.s Jans als peter, en Elizabeth van Acke huusvr. Pauwels de Wulf, de vrouw van nog een broer, als meter.⁷

Joos, zoon van Jan, trouwde in 1624 met Catharina Joye; de klerk van 1626 schreef haar naam Toye.⁸

Pauwels, zoon van Jan, had een vrouw Elisabeth over wier familienaam de klerken het nooit eens werden. Hun dochter Catheline kreeg in juli 1640 zelf een zoon, verwekt, zegt de akte, door Christiaen Befort.⁹

Anna, dochter van Jan, trouwde in juni 1627 met Simon Tanghe. Haar kinderen werden als Tanghes gedoopt, en haar broers waren hun peters. Twee van de akten kunnen niet allebei juist zijn. Het Nederlandse boek heeft een dochter Anna op 22 augustus 1627; het Latijnse boek heeft een zoon Joannes van dezelfde ouders op 18 december 1627, op een bladzijde met de hoofding 1627. Twee kinderen van één moeder op vier maanden zijn onmogelijk, en het register zegt niet welke akte fout is.¹⁰

Jan, zoon van Jan, ging in september 1635 in ondertrouw met Marthe Speels, in aanwezigheid van zijn zwager Simon Tanghe, Passchasius de Wulf en een neef, Joannes zoon van Pauwels. Passchier, zoon van Jan, had in 1636 en 1638 twee dochters met Elizabeth Borbers (of Korbers).¹¹

Joos, Franchoys en Joos

Een derde lijn toont drie generaties in een handvol akten. Franchoys, zoon van Joos, ging in juni 1623 in ondertrouw met Janneghijn Vereecke, dochter van Jan. In 1641 was een Mayken Sporte huusvr. van Franchoys de Wulf meter, waarschijnlijk zijn tweede vrouw. Datzelfde jaar liet zijn zoon Joos, zoon van Francoys, een jongen Francoys dopen, met de grootvader als peter.¹²

Louis de Wulf en Agnes van Parker

De familie van Louis laat zien hoe een klerk op het verkeerde been kan zetten. In maart 1636 schreef de Latijnse klerk de ondertrouw in van een Jodocus de Wulf f. Ludovici en Agnes van Parkere, dochter van Willem, en haalde de hele akte daarna door. In april schreef de Nederlandse klerk hetzelfde paar opnieuw in als Louis de Wulf, zoon van Louis, en Agnees van Parker, dochter van Willem; ze trouwden op de laatste dag van april 1636. Ze kregen een dochter Judoca in 1637 en een zoon Jan in 1639, wiens doop in 1642 nog eens in het register werd overgeschreven. In april 1643 hertrouwde Louis met Jorinne (Georgia) Casier.¹³

Guilielmus Dewulf van Gits

Te Gits lieten Guilielmus Dewulf en Marie Vanclooster tussen 1621 en 1632 zes kinderen dopen. Ze zijn tot nu toe alleen bekend uit de index van de Gitse registers. Een Guilliame of Guillaume de Wulf had in 1638 en 1640 kinderen te Hooglede, en een Guilielmus Dewulf trouwde er twee keer, in 1648 en 1659; of een van hen de man van Gits is, is niet bekend.¹⁴

Anderen te Hooglede

Enkele Dewulfs kunnen nog niet ingedeeld worden. Janneken de Wulf ging in 1620 in ondertrouw met Jan Hurselé. Een Thomas de Wulf kennen we alleen omdat zijn vrouw in 1622 meter was. Pieter de Wulf liet in 1634 zijn geboden afkondigen. Matthys de Wulf kreeg in 1640 een zoon. En Magdaleene de Wulf kreeg in 1637 een dochter buiten huwelijk. Nog enkele vrouwen Dewulf verschijnen alleen als meter.¹⁵

Wat de wezenregisters van het Brugse Vrije toevoegen

Het Brugse Vrije hield wezenregisters bij voor zijn vrijlaten, en de regesten van het Westkwartier voor 1614-1699 staan online. De Dewulfs van Kortemark ontbreken erin - Kortemark was een heerlijkheid met een eigen wezerij (hoofdstuk 1) - maar vier naburige families verschijnen er met de afstamming die parochieregisters nooit geven.

Esen. In augustus 1632 kregen de wezen van Jaspar De Clercq en Adrianeken De Wulf, dochter van Jan, beiden pas gestorven, als voogd Jan De Wulf, hun maternele grootvader, wonend te Esen. In december 1649 kregen de wezen van Jan De Wulf, zoon van Jan, vrijlaat te Esen, op 2 november 1647 te Woumen gestorven, en Franchynken De Vos als voogden Mattheus De Wulf en Joos De Vos. De Joannes Dewulf wiens zonen Nicolaus en Mathias in 1611 en 1613 te Esen gedoopt werden, de Joannes die in 1632 te Woumen met Francisca Devos trouwde en er tot 1646 kinderen liet dopen, en de Matheus die in 1641 te Esen met Maria Hamers trouwde en naar Klerken ging, zijn dus één familie: een vader Jan, in 1632 in leven te Esen, en zijn kinderen Adrianeken, Jan en Mattheus. Dit is de enige Jan De Wulf van de generatie vóór de onze binnen vijf kilometer van Kortemark; dat de Jan van Kortemark een andere zoon van hem was, is zeer onwaarschijnlijk, want de familie van Esen had al een levende zoon Jan (hoofdstuk 1).¹⁷

De kinderen van Louis de Wulf te Eernegem en Handzame. De Louis de Wulf en Agnes van Parker van Hooglede hierboven hadden een zoon Joos, wiens zoontje Joosken in 1642 te Eernegem zijn moeder Elisabeth Van Houtte verloor en wiens voogd Jan Baete van Handzame was, "gehuwd met een paternele tante" - de Joanna Dewulf die in 1637 te Zarren met Jan Baten trouwde; Joos hertrouwde tweemaal en stierf op 2 januari 1659 te Eernegem. Een tweede zoon, Pieter, woonde te Eernegem: zijn dochter Perynken trouwde met Hubrecht Strubbe, zijn zoon Jan was achttien in 1674. De Eernegemse Joos stierf zes jaar vóór onze Joos met Maria Bygodt trouwde, dus het zijn twee mannen - wat gezegd moest worden, want onze Joos gaf een zoon de naam Loonis.¹⁷

De kinderen van Hermannus te Koekelare. Catheline De Wulf, dochter van Herman, vrouw van Jan Mollet (+ 1673) en daarna van Pieter De Keisere, stierf op 23 januari 1696 - de staat van goed 7737 van hoofdstuk 1 is de hare; haar zus Petronelle, in 1644 te Gistel gedoopt en vrouw van Joos Cabotere, stierf in 1693; hun broer Michiel woonde te Diksmuide. De Hermannus die in 1627 te Kortemark een dochter liet dopen, kwam via zijn kinderen dus te Koekelare terecht.¹⁷

Ichtegem. Twee lijnen: Lieven De Wulf, zoon van Niclaeys (kinderen Andries, Godelieve, Aernoudyne, Anna en Jan; zijn broer Joos woonde in Brugge), en Loonis De Wulf, zoon van Jooris, man van Maria Versyck, die omstreeks 1687 stierf (zijn zus Martine stierf in 1676 te Aartrijke, zijn dochter Janneken in 1695; zijn zoon Jacob woonde te Aartrijke). Hij is de enige andere drager van de naam van onze Loonis in de streek, en er verschijnt geen band met Kortemark.¹⁷

Onze eigen lijn te Kortemark

Tegenover deze menigte staat onze eigen lijn bijna alleen. Te Kortemark geeft de tafel van 1861 twee kinderen van Jan Dewulf en Joanna Verhelst, Judocus in 1628 en Joanna in 1642, en verder niets over hen; de registers van Kortemark zelf zijn verloren. De ouders van Jan zijn niet bekend. Hij is niet Jan, zoon van Joris, en geen enkele tot nu toe gelezen akte verbindt hem met de kinderen van de oudere Jan, met Franchoys of met Louis. De Dewulfs van Zarren, naast Kortemark, staan niet dichterbij: een Adriana de Wulf was er in 1626 meter, een Joannes de Wulf en zijn vrouw Margaretha lieten er in 1640 een dochter dopen, en een Stephanus Wulfs was er in 1644 peter.¹⁶

Wat nog open is

• Anna Tanghe of Joannes Tanghe in 1627: welke akte fout is.
• De Georgius van 1638: zoon van Jan of van Joris.
• Wie Steven (Stephanus) was, en wie de oudere Jan was.
• De vader van Louis, en of Anna, dochter van Joos, meter in 1631, bij de familie van Franchoys hoort.
• De dopen van Hooglede van 1641-1647 en de originelen van Gits zijn nog niet gelezen; ze kunnen sommige van deze vragen beantwoorden.
• Vooral: waar Jan Dewulf, de man van Joanna Verhelst, vandaan kwam.