Hoofdstuk 4. Emmanuel Deschacht en Joanna Mestdagh, Jabbeke, 1734 tot 1815
Een bruid uit het volgende dorp
Emmanuel Deschacht trouwde op 23 januari 1759 met Joanna Mestdagh van Snellegem, het volgende dorp.1 Joanna was te Snellegem gedoopt op 27 december 1734, dochter van Joannes Mestdagh en Joanna Jaques.2
Transcriptie en vertaling
26 [decem]bris nata est hora 8 matutina et 27 ejusdem baptizata est Joanna filia leg. Joannis Mestdagh et Joannae Jaques conjugum. Susceptores Jacobus Hoenraet et Brigitta Staesens.
Op 26 december [1734] om acht uur 's morgens werd geboren, en op de 27e gedoopt, Joanna, wettige dochter van Joannes Mestdagh en Joanna Jaques, echtelieden. Doopheffers Jacobus Hoenraet en Brigitta Staesens. Dit is de Joanna Mestdagh 'gedoopt te Snellegem, 34 jaar' van de Jabbeekse doop van 12 mei 1769: de vrouw van Emmanuel De Schacht, de moeder van Bernardus, met haar ouders (graad A).
Joanna werd gedoopt in de Sint-Elooiskerk van Snellegem, waarvan het oudste, romaanse deel uit omstreeks 1150 dateert. Ze staat er nog, met een nieuwere beuk uit 1893.7
Zij woonden te Jabbeke en kregen tussen 1759 en 1775 ten minste zeven kinderen: Anna Maria (1759), Andreas (1761), Livinus (1763), Petrus (1766), Bernardus Jacobus (1769), Philippus Jacobus (1772) en Joannes Josephus (1775).1
De doop van 1769
Toen Bernardus Jacobus op 12 mei 1769 gedoopt werd, deed de priester wat de priesters van de Oostenrijkse Nederlanden juist was opgedragen: hij schreef op waar de ouders gedoopt waren en hoe oud zij waren. Emmanuel: "gedoopt te Jabbeke, 37 jaar". Joanna: "gedoopt te Snellegem, 34 jaar". Joanna's leeftijd klopt precies; Emmanuel was in werkelijkheid vijfendertig.3 De twee namen van de jongen zijn die van twee broers van Emmanuel, Bernardus en Jacob (hoofdstuk 3). De peter was een Anselmus de Schacht, die vijfentwintig jaar later opnieuw getuige zou zijn bij het huwelijk van Bernardus.
Transcriptie en vertaling
12a baptizatus est Bernardus Jacobus fil. legitimus Emmanuelis de Schacht baptizati in Jabbeke aetatis 37 annorum et Joannae Mestdagh baptizatae in Snelleghem aetatis 34 annorum. Susceptores fuerunt Anselmus de Schacht et Barbara Theresia de Jaghere. natus heri circa 9am vespertinam.
Op de 12e [mei 1769] werd gedoopt Bernardus Jacobus, wettige zoon van Emmanuel de Schacht, gedoopt te Jabbeke, 37 jaar, en Joanna Mestdagh, gedoopt te Snellegem, 34 jaar. Peter en meter waren Anselmus de Schacht en Barbara Theresia de Jaghere. Gisteren geboren omstreeks negen uur 's avonds. Emmanuel was in werkelijkheid 35 (gedoopt april 1734); de peter Anselmus was in 1794 opnieuw getuige, bij Bernardus' huwelijk (graad A).
Het waren de stille decennia van de Oostenrijkse Nederlanden, de lange vrede onder Maria Theresia waarin de landbouw bloeide en het platteland zich vulde.6 Alle kinderen van Emmanuel werden in vredestijd geboren, tussen de Oostenrijkse Successieoorlog, die in 1744-1748 Franse garnizoenen in Vlaanderen had gelegd, en de Franse revolutielegers die in 1792-1794 zouden komen, toen zijn zoon Bernardus een jonge man was.
Het einde
Emmanuel stierf te Jabbeke op 21 juni 1782 om zeven uur 's morgens, "gedoopt in deze parochie ... echtgenoot van Joanna Mestdagh", en werd op de 23e begraven. De leeftijd die de priester schreef, in de zestig, is er een dozijn jaren naast - nog een waarschuwing over leeftijden bij begrafenissen.4 Hij is de enige Emmanuel de Schacht die te Jabbeke gedoopt is, dus de schakel naar Joannes Baptista en Cornelia is graad B: de begrafenis zegt "gedoopt in deze parochie", en er is maar één doop die daarbij past, maar geen akte van Emmanuel-de-echtgenoot noemt zijn ouders met zoveel woorden.
Transcriptie en vertaling
Vigesima prima Junii obiit ad septimam matutinam et vigesima tertia sepultus est Emmanuel de Schaght baptizatus in hac, aetatis 6[0?] annorum, maritus Joannae Mestdagh. Ita est: J. B. De Pachter[?] Past. de Jabbeke. Vidi hac 25a Julij 1782, P. J. Verhagen Past. ...
Op 21 juni [1782] om zeven uur 's morgens overleed, en op de 23e werd begraven, Emmanuel de Schaght, in deze parochie gedoopt, 6[0?] jaar, man van Joanna Mestdagh. Aldus bevestigd door J. B. De Pachter[?], pastoor van Jabbeke; gezien op 25 juli 1782 door P. J. Verhagen, deken. De leeftijd is als zestig-en-iets geschreven; Emmanuel werd hier in april 1734 gedoopt en was 48 - het cijfer van de pastoor zit er een dozijn jaar naast, maar de naam van de vrouw en 'in deze parochie gedoopt' identificeren hem (graad A; verschil in leeftijd genoteerd).
Joanna Mestdagh overleefde hem een generatie. Volgens de stamboom stierf zij in 1815, de tachtig voorbij; haar overlijdensakte is nog niet gelezen.5
-
Jabbeke, huwelijken 1756-1769, blz. 973, op het origineel gelezen 18 oktober 2026 (ondertrouw 7 januari, huwelijk 23 januari 1759; getuigen Baptista de Schacht en Jacobus de Wulf, de eerste zeer waarschijnlijk Emmanuels vader) [S8] (waardering A); dopen van de zeven kinderen te Jabbeke, 1759-1775 (graad B). De doop van Bernardus Jacobus is op het beeld gelezen [S3]. ↩↩
-
Snellegem, dopen 1685-1755 [S4]: 27 december 1734 (graad A). ↩
-
Jabbeke, dopen 1755-1769 [S3], beeld 0_0959: Bernardus Jacobus, 12 mei 1769 (graad A). ↩
-
Jabbeke, begrafenissen 1780-1783 [S3], beeld 0_1353 (graad A; de leeftijd is onzeker in het schrift en in elk geval fout). Index [S8]: geen andere Emmanuel de Schacht te Jabbeke gedoopt. ↩
-
Wikipedia (Nederlands), "Geschiedenis van de Oostenrijkse Nederlanden" [S17] (alleen achtergrond). ↩
-
Wikipedia (Nederlands), "Snellegem" [S20]: de Sint-Elooiskerk, romaans deel uit 1150, beuk uit 1893 (achtergrond). ↩