Hoofdstuk 7. Fredericus Deschacht en Ludovica Meulemeester, Bekegem, 1842 tot 1928
"Niet wetende waar zij gestorven zijn"
Fredericus werd geboren te Bekegem op 10 mei 1842, in het hongerdecennium. Toen hij op 4 augustus 1870 trouwde met Ludovica Meulemeester, een boerendochter van Zerkegem, noteerde de klerk een klein menselijk detail: de bruidegom kon de overlijdensakten van zijn grootouders niet voorleggen, "niet wetende waar zij gestorven zijn". Zij waren gestorven te Zerkegem zelf, het dorp hiernaast.1
Bij hetzelfde huwelijk erkende het paar hun zoon Ludovicus Vedastus, geboren in 1868 - twee jaar vóór het huwelijk. De akte wettigde hem.1
Transcriptie en vertaling
N. 17 Geboorte. Het jaer achttien honderd twee en veertig den tienden mey om dry ueren naer middag voor ons Carolus Kyndt Burgmeester, Amptenaer van den Burgerstand der gemeente Bekeghem, comparerde Pieter Deschacht, werkman oud zeven en dertig jaeren geboren te Zerkeghem alhier woonagtig, ons vertoonende een kind zynde van het mannelyk geslagt, twelk hy ons verklaerde alhier geboren te zyn heden tienden mey om vier ueren s'morgens van hem comparant en van zyne echtgenoote Anna Theresia Van moortel, oud vyf en dertig jaeren alhier geboren en woonagtig, aen welk kind hy verklaerde de voornaem te geven van Fredericus; de voornoemde vertooning en verklaering gedaen in de presentie van Jan Maene koster oud twee en twintig jaeren en Jan Kyndt schoolmeester oud zes en zestig jaeren beyde te Bekeghem, geen bloedverwanten des kinds, de welke dezen akt benevens ons alleen hebben geteekend, verklaerende den vader het zelve niet te konnen door onkunde ... [signed] J. Maene, Jn Kyndt, den Burgmeester Ch. Kyndt.
Nr. 17, geboorte. Op 10 mei 1842 om drie uur namiddag verscheen voor Carolus Kyndt, burgemeester van Bekegem, Pieter Deschacht, werkman, zevenendertig jaar, geboren te Zerkegem en hier wonend, die ons een kind van het mannelijk geslacht toonde, hier geboren vandaag om vier uur 's morgens uit hem en zijn echtgenote Anna Theresia Van Moortel, vijfendertig jaar, hier geboren en wonend, en aan wie hij de voornaam Fredericus gaf. Getuigen: Jan Maene, koster, 22, en Jan Kyndt, schoolmeester, 66; de vader kon niet tekenen.
Transcriptie en vertaling
Huwelijk N. 41. Het jaar achttien honderd zeventig, den vierden augusti, om tien uren voormiddag, voor ons Carolus Vermaut, Burgemeester, Ambtenaar van den burgerstand der gemeente Zerkeghem, arrondissement Brugge, provintie Westvlaanderen, zijn verschenen in openbare zitting in het gemeente huis alhier: Fredericus De Schacht, werkman, geboren te Bekeghem den tienden mei achttien honderd twee en veertig en aldaar wonende, dewelke ons heeft overgelegd het attest van voldoening aan de nationale militie, meerderjarigen ongehuwden zoon van Petrus en van Anna Theresia Vanmoortel, beide overleden te Bekeghem, den eersten den een en twintigsten maart achttien honderd zes en zestig, en de tweede den tweeden juli achttien honderd zeven en vijftig, dit alles blijkens de stukken hiernevens, verklarende den komparant dat hij in de onmogelijkheid verkeert de bewijzen van toestemming in dit huwelijk of de akten van overlijden te kunnen overleggen van zijne grootouders, dewijl hij niet weet waar zij overleden zijn en hunne laatste woonplaats aan hem onbekend is, welke verklaring hij met de vier hierna te noemen getuigen onder eed bevestigd, ter eender zijde; En Ludovica Meulemeester, landbouwersdochter, alhier geboren den derden october achttien honderd negen en veertig, en alhier wonende, minderjarige ongehuwde dochter van Carolus Meulemeester, landbouwer, oud zeven en vijftig jaren, alhier geboren en wonende, hier tegenwoordig en toestemmende in dit huwelijk, en van Sophia Vandaele, alhier overleden den een en twintigsten november achttien honderd acht en zestig, dit blijkens de stukken hiernevens, ter ander zijde. [...] verklaren wij in naam der wet dat Fredericus De Schacht en Ludovica Meulemeester vereenigd zijn door het huwelijk. Dadelijk hebben de gehuwden ons verklaard dat er van hun geboren is een kind van het mannelijk geslacht, ingeschreven op de registers van den burgerstand dezer gemeente den zesden december achttien honderd acht en zestig, onder de namen van Ludovicus Vedastus Meulemeester, welk kind zij erkennen als hunnen wettigen zoon; van al hetwelk wij dezen akt hebben opgesteld in de tegenwoordigheid van Carolus Carbonez, veldwachter, oud zes en dertig jaren, Ludovicus Vanpoucke, bijzonderen, oud negen en dertig jaren, Carolus Lievens, molenaar, oud zes en veertig jaren, alle drij alhier wonende, en Ludovicus Lievens, molenaarsknecht, oud acht en dertig jaren, wonende te Bekeghem, alle vier geene bloedverwanten der beide echtgenooten, dewelke met ons na voorlezing dezen akt geteekend hebben, verklarende den bruidegom bij onkunde niet te kunnen handteekenen.
Huwelijk nr. 41. Op 4 augustus 1870 om tien uur 's morgens verschenen in openbare zitting in het gemeentehuis, voor Carolus Vermaut, burgemeester en ambtenaar van de burgerlijke stand van Zerkegem: Fredericus De Schacht, werkman, geboren te Bekegem op 10 mei 1842 en daar wonend, die zijn militieattest voorlegde, meerderjarig, ongehuwd, zoon van Petrus en van Anna Theresia Vanmoortel, beiden overleden te Bekegem, de eerste op 21 maart 1866 en de tweede op 2 juli 1857, zoals uit de stukken blijkt; hij verklaarde de toestemming of de overlijdensakten van zijn grootouders niet te kunnen voorleggen omdat hij niet wist waar zij gestorven waren of laatst gewoond hadden, wat hij met de vier getuigen onder eed bevestigde - enerzijds; en Ludovica Meulemeester, landbouwersdochter, hier geboren op 3 oktober 1849 en hier wonend, minderjarig, ongehuwd, dochter van Carolus Meulemeester, landbouwer, 57, hier geboren en wonend, aanwezig en toestemmend, en van Sophia Vandaele, hier overleden op 21 november 1868 - anderzijds. [...] Wij verklaren in naam der wet dat Fredericus De Schacht en Ludovica Meulemeester door het huwelijk verenigd zijn. De gehuwden verklaarden dadelijk dat uit hen een kind van het mannelijk geslacht geboren was, ingeschreven in de registers van deze gemeente op 6 december 1868 onder de namen Ludovicus Vedastus Meulemeester, dat zij als hun wettige zoon erkennen. Getuigen: Carolus Carbonez, veldwachter, 36; Ludovicus Vanpoucke, bijzondere, 39; Carolus Lievens, molenaar, 46, alle drie van hier; en Ludovicus Lievens, molenaarsknecht, 38, van Bekegem, geen van hen verwant; de bruidegom kon niet tekenen. De akte verbindt Fredericus met Pieter De Schacht en Anna Theresia Vanmoortel (graad A); dat hij niet wist waar zijn grootouders Bernardus en Helena Kerckhove gestorven waren - in Zerkegem zelf, in 1842 en 1847 - is een curiositeit van de familie.
Een herbergier te Bekegem
Fredericus en Ludovica kregen tussen 1871 en 1885 nog minstens vijf kinderen te Bekegem: Eugenie (1871), Eduard (1873), Hendrik Joseph (1880), August (1883) en Irma (1885).2 Tegen 1883 hield Fredericus een herberg te Bekegem - de dorpsherberg was winkel, vergaderzaal en arbeidsbeurs ineen. Op 31 mei 1883 gaf hij de geboorte aan van August, de dag voordien geboren om drie uur 's middags "in zijn huis".3
Transcriptie en vertaling
N. 23. Geboorte. Het Jaer achttien honderd dry en tachtig, den Een en dertigsten Meye, ten zes uren namiddag, voor ons Auguste Luyckx, Burgmeester Ambtenaer van den Burgerstand der gemeente Bekeghem, Provincie Westvlaenderen, Is verschenen: Fredericus De Schacht, herbergier, oud veertig Jaren, geboren en wonende te Bekeghem, den welken ons heeft vertoond een Kind zynde van het mannelyk geslacht en het welk hy verklaerd althier geboren te zyn op gisteren dertigsten Meye, ten dry uren namiddag, t'zynen huize, van hem vertoonder en van zyne Echtgenoote Ludovica Meulemeester, huishoudster, oud vier en dertig[?] Jaren, geboren te Zerkeghem, wonende in dees gemeente, en aen welk Kind hy verklaerd heeft te willen geven de voornaem van Augustus. De voornoemde vertooning en verklaring gedaen in de presentie van Armand Van hee, Molenaer, oud vyftig Jaren, en Armand Van moortel, winkelier, oud zeven en vyftig Jaren, beide inwooners van Bekeghem, aengezochte getuigen, de welke met ons Ambtenaer hebben geteekend, de komparant vader niet door onkunde. Na gedane voorlezinge. [Signed:] A Van hee; A van Moortel; De Ambtenaer A Luyckx.
Geboorte nr. 23. Op 31 mei 1883 om zes uur 's namiddags verscheen voor Auguste Luyckx, burgemeester en ambtenaar van de burgerlijke stand van Bekegem, West-Vlaanderen: Fredericus De Schacht, herbergier, 40 jaar, geboren en wonend te Bekegem, die ons een kind van het mannelijk geslacht toonde dat volgens zijn verklaring hier gisteren, 30 mei, om drie uur 's namiddags in zijn huis geboren is, uit hem en zijn echtgenote Ludovica Meulemeester, huishoudster, 34[?], geboren te Zerkegem en wonend in deze gemeente, en dat hij de voornaam Augustus gaf. Getuigen: Armand Van hee, molenaar, 50, en Armand Van Moortel, winkelier, 57, beiden van Bekegem, die met ons tekenden; de vader kon niet schrijven. De band August <- Fredericus x Ludovica Meulemeester is graad A. Armand Van Moortel draagt de familienaam van Fredericus' moeder, Anna Theresia Vanmoortel - mogelijk een verwant (graad C).
Tegen 1913 waren Fredericus en Ludovica naar Loppem verhuisd, ten zuiden van Brugge, waar zij boerden; Fredericus kon op zijn eenenzeventigste zijn naam niet schrijven, Ludovica wel (hoofdstuk 8). Een van de zonen, Hendrik Joseph, trouwde in januari 1916 te Oostkamp, midden in de oorlog.2 Fredericus werd heel oud voor zijn generatie: volgens de stamboom stierf hij op 3 januari 1928 te Oostkamp, vijfentachtig jaar oud, nadat hij Ludovica had overleefd, die in 1920 stierf.4
Loppem, waar het oude paar in 1913 boerde, kende zijn moment in de geschiedenis op het einde van de oorlog. Van 24 oktober tot 25 november 1918 woonden koning Albert I en koningin Elisabeth in het kasteel van Loppem, dat het hoofdkwartier van het Belgische leger werd. Daar benoemde de koning op 21 november 1918 de regering van nationale eenheid die het algemeen enkelvoudig stemrecht invoerde voor elke man van eenentwintig jaar en ouder. Mannen als Fredericus, die zijn naam niet kon schrijven, hadden nu dezelfde ene stem als ieder ander.5
-
Zerkegem, burgerlijke stand [S6], huwelijken 1870, nr. 41 (graad A). De eigen geboorteakte van Fredericus, Bekegem 1842 nr. 17, werd gelezen op 19 oktober 2026: geboren 10 mei 1842 om vier uur 's morgens, dezelfde namiddag aangegeven door zijn vader Pieter, een werkman van zevenendertig die niet kon schrijven (graad A). ↩↩
-
AGATHA-index [S8]: geboorten te Bekegem van Eugenie (1871), Eduard (1873), Hendrik Joseph (1880) en Irma (1885), kinderen van Fredericus Deschacht en Ludovica Meulemeester, en het huwelijk van Hendrik Joseph te Oostkamp, 26 januari 1916 (graad B). ↩↩
-
Bekegem, burgerlijke stand [S6], geboorten 1883, nr. 23 (graad A). ↩
-
Stamboom [S11, S12] (graad D). De stamboom heeft "3/01/1928", dag voor maand, wat FamilySearch als 1 maart 1928 weergaf; bedoeld is 3 januari. De Oostkampse overlijdensregisters na 1920 staan niet online, dus de akte is niet gelezen. ↩
-
Wikipedia (Nederlands), "Loppem" en "Kasteel van Loppem" [S20]: de koning en koningin in het kasteel, 24 oktober tot 25 november 1918, de regering van 21 november 1918 en het algemeen enkelvoudig stemrecht vanaf 21 (achtergrond). ↩